ျမတ္ဗုဒၶ၏သာသနာေတာ္၌ သာသနာ့၀န္ထမ္း ရွင္ ရဟန္းတုိ႔သည္-(၁)။ စာေပပရိယတၱိ သင္ၾကားပုိ႔ခ် ေဟာေျပာျခင္းတည္းဟူေသာ "ဂႏၳဓုရ" ဟုဆုိအပ္ေသာ "ပရိယတၱိသာသနာ" (၂)ရုပ္နာမ္ ဓမၼသခၤ ါရတရားတုိ႔၏ သာဘာ၀ဓမၼတုိ႔ကို အနိစၥ၊ ဒုကၡ၊ အနတၱစသည္အားျဖင့္ ရႈမွတ္ဆင္ျခင္ပြားမ်ားျခင္းတည္းဟုူေသာ "၀ိပႆနာဓုရ" ဟုဆုိအပ္ေသာ " ပဋိပတၱိသာသနာ" ထုိဓုရႏွစ္ျဖာ သာသနာ္ေတာ္ျမတ္ႀကီးကုိ မျဖစ္မေန ထမ္းေဆာင္ၾကရေပမည္။
ထုိသာသနာေတာ္တာ၀န္ႀကီး ႏွစ္ရပ္ကုိ ထမ္းေဆာင္ႏုိင္ဘုိ႔ရန္ (၁) ဆြမ္း၊ (၂) သကၤန္း၊ (၃) ေက်ာင္း၊ (၄) ေဆးတည္းဟုေသာ ပစၥည္းေလးပါး ျပည့္စုံဘုိ႔ရန္ အလြန္အေရးႀကီးလွေပသည္။

ထုိ႔ေၾကာင္ ျမတ္ဗုဒၶက "သာဂါရာ အနာဂါရာ စ ၊ ဥေဘာ အေညာညနိႆိတာ၊ အာရာဓယႏၱိ သဒၶမၼံ၊ ေယာဂေကၡမံ အႏုတၱရံ" ဟု ေဟာေတာ္မူခဲ့ပါသည္။ ဒကာ ဒကာမေတြက ပစၥည္းေလးျဖင့္ ေထာက္ပံ့ၾက၊ သာသနာ့၀န္ထမ္း ရွင္ ရဟန္းမ်ားက တရားျဖင့္ခ်ီးေျမွာက္လ်က္ ဆရာ ဒကာလက္တြဲၿပီး အျမတ္ဆုံးျဖစ္ေသာ နိဗၺာန္တုိင္ေပါက္ ခရီးေပါက္ေအာင္ ေလွ်ာက္လွမ္းၾကရမည္သာျဖစ္သည္။ ေလာကမွာ သက္ရွိသတၱ၀ါအားလုံး အာဟာရကုိ အမွီျပဳ၍ အသက္ရွင္ေနထုိင္ၾကရေပသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ျမတ္စြာဘုရားက "သေဗၺ သတၱာ အာဟာရ႒ိတိကာ" လို႔ ေဟာေတာ္မူခဲ့ျခင္းျဖစ္ေပသည္။

ဆြမ္းလွဴဒါန္းက်ဳိး၊ လက္ငင္းတုိး၊ အက်ဳိးႀကီးလွသည္။
အက်ဳိးႀကီးလွ၊ ဆြမ္းဒါန၊ ဗုဒၶေဟာျပသည္။
ဆြမ္းလွဴဒါန္းျခင္းေၾကာင့္ အလွဴခံျဖစ္ေသာ ရွင္ ရဟန္းမ်ားအတြက္ အက်ဳိးတရားငါးပါးကုိ မုခ်မေသြ ရႏုိင္ေပသည္၊ အသက္ရွည္ျခင္း၊ အဆင္းလွျခင္၊ ခ်မ္းသာႀကီးျခင္း၊ ခြန္အားႀကီးျခင္း၊ ဥာဏ္ပညာႀကီးျခင္းတုိ႔ျဖစ္ပါသည္။ အလွဴရွင္ျဖစ္ေသာ ဒကာ ဒကာမမ်ားအတြက္ အက်ဳးိတရား ဆယ္ပါးရႏုိင္ေပသည္။ အသက္ရွည္ျခင္း၊ အဆင္းလွျခင္း၊ တည္ၾကည္ျခင္း၊ ခြန္အားႀကီးျခင္း၊ အၿခံအရံမ်ားျခင္း၊ ကုိယ္စိတ္ႏွစ္ပါးခ်မ္းသာျခင္း၊ အစားအစာေပါမ်ားျခင္း၊ အေဖ်ာ္ယမကာေပါမ်ားျခင္း၊ ရဲရင့္ျခင္း၊ ဥာဏ္ပညာႀကီးျခင္းတုိ႔ျဖစ္ေပသည္။
ထုိ႔အျပင္ " သီလာဒိဂုဏယုတၱႆ ဟိ ကဋစၦဳဘိကၡာပိ ဒိႏၷာအေနကာနိကပၸသဟႆာနိ ဒုဂၢတိ၀ိနိပါတေတာ ရကၡတိ" ဆြမ္းတစ္ဇြန္းအလွဴရွင္သည္ ကပ္ကမၻာေပါင္း ေထာင္ေသာက္းမ်ားစြာတုိ႔၌ မေကာင္းဆင္းရဲေသာ ဘ၀တုိ႔သုိ႔မေရာက္ႏုိင္၊ မေကာင္းဆင္းရဲေသာ ေဘးအႏၱရာယ္မ်ားမေတြ႔ႏုိင္ဟုျမတ္စြာဘုရားမိန္႔ေတာ္မူခဲ့ေသာေၾကာင့္ ဧကန္မုခ် ထုိးအက်ဳိးႏွစ္ပါးကုိလည္း ခံစားရမွာျဖစ္ပါသည္။
အရွင္အႏုရုဒၶါအေလာင္း အႏၷဘာရ သူဆင္းရဲသည္ သုမနသူေဌး၏ အခစား အလုပ္သမားျဖစ္ခဲ့ဘူး၏။ ေန႔စဥ္ေန႔တုိင္းေတာထဲသို႔ အလုပ္သြားရ၏၊ တေန႔ေသာအခါ ေတာထဲမွရြာသုိ႔အျပန္ ရြာတံခါးေပါက္၌ ပေစၥကဗုဒၶအရွင္ျမတ္တပါးကုိေတြ႕၏။ အႏၷဘာရသည္ ပေစၥကဗုဒၶအရွင္ျမတ္အား ဆြမ္းလွဴလိုေသာေၾကာင့္ အိမ္သုိ႔ျပန္၍သူ၏ဇနီးသည္အား ငါ့ဘုိ႔ခ်န္ထားတဲ့ ထမင္းရွိေသးလားဟု ေမး၏၊ ဇနီးသည္က ရွိေသးေၾကာင္းေျပာလိုက္ေသာအခါ အရွင္ပေစၥကဗုဒၶမေထရ္ျမတ္ထံ ျပန္သြား၍ သပိတ္ကုိေတာင္းယူကာ သူတုိ႔ဇနီးေမာင္ႏွံအတြက္ ခ်က္ထားေသာထမင္း ဟင္းတုိ႔ကုိ အကုန္ေလာင္းလွဴလိုက္ေလသည္။ သုမနသူေဌး၏ ထီးေစာင့္နတ္သည္ အရွင္ပေစၥကဗုဒၶမေထရ္ျမတ္၌ လွဴလိုက္သည့္ဆြမ္းအလွဴဒါနသည္ ႀကီးက်ယ္မြန္ျမန္လွပါေပစြတကားဟု ေကာင္းခ်ီးၾသဘာေပး၏၊ သုမနသူေဌးက ငါဒီေလာက္ႀကီးက်ယ္ေအာင္လွဴေနတာကုိ မင္းမေတြ႔ဘူးလား၊ ဘာခုမွ လာၿပီးေကာင္းခ်ီးေပးေနရသနည္းဟု ေမးေသာအခါ ထီးေစာင့္နတ္က သူေဌးမင္း အကၽြႏု္ပ္ေကာင္းခ်ီးေပးတာ သူေဌးမင္း၏အလွဴကုိ ေကာင္းခ်ီးေပးတာ မဟုတ္ဘူး၊ အႏၷဘာရ၏အလွဴကုိ ေကာင္းခ်ီးေပးတာ ျဖစ္ပါသည္ဟု ေျဖၾကားလုိက္၏။
သုမနသူေဌးသည္ အႏၷဘာရကုိေခၚ၍ မင္း၏အလွဴကုိ ငါ့ေပးပါ ကုန္က်စရိတ္ေတြအတြက္ ငါပုိက္ဆံေပးပါမည္ဟု ေျပာ၏၊ အႏၷဘာရကက မေပးႏုိင္ေၾကာင္းျငင္းဆုိ၏၊ အဲဒီလိုဆုိလွ်င္ အလွဴဒါန၏ အမွ်ကုိေတာ့ ငါ့ကုိေပးေ၀ပါဟု ေတာင္းဆုိျပန္၏။ အႏၷဘာရက အလွဴဒါန၏အမွ်ကုိေတာ့ ေပးေ၀ဘုိ႔ သင့္ မသင့္ ပေစၥကဗုဒၶမေထရ္ျမတ္ကုိ ေမးျမန္းၾကည့္ပါဦးမည္ ေပးသင့္သည္ဆုိပါက ေပးပါမည္ဟုေျပာလိုက္၏။ ပေစၥကဗုဒၶမေထရ္ျမတ္က ေပးေ၀သင့္ေၾကာင္းအမိန္႔ရွိ၍ သုမနသူေဌးအား အမွ်ကုိ ေပးေ၀၏။
သုမနသူေဌးကလည္း အႏၷဘာရကုိ ေက်းဇူးဆပ္ေသာအားျဖင့္ အသျပာတစ္ေထာက္ကုိ ေပး၏၊ အႏၷဘာရသည္ ေနာက္တေန႔၌ ရွင္ဘုရင္အား ဆြမ္းအလွဴ၏အမွ်ကုိ ေပးေ၀၍ ဆုလာဘ္တစ္ေထာင္ရျပန္၏။ အႏၷဘာရသည္ အိမ္ေဆာက္ဘုိ႔ ေျမတူးရာ ေျမာက္မ်ားစြာေသာ ေရႊအုိးတုိ႔ကုိ ေတြ႔ျပန္၏၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ရွင္ဘုရင္က အႏၷဘာရအား သူေဌးရာထူးကို ခ်ီးျမွင့္ေပးသနားေတာ္မူ၏၊ ဤသည္ကား ပေစၥကဗုဒၶမေထရ္ျမတ္အား လွဴဒါန္းခဲ့ေသာ ဆြမ္းဒါန၏ အက်ဳိးအာနိသင္ျဖစ္ေပသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ျမတ္စြာဘုရား၏ သာသနာေတာ္တြင္း၌ သာသနာ့၀န္ထမ္း ရွင္ ရဟန္းမ်ားအား ဆြမ္းဆက္ကပ္လွဴဒါန္းၾကကုန္ေသာ ဒကာ ဒကာမအေပါင္း သူေတာ္ေကာင္းတုိ႔သည္ အရွင္အႏုရုဒၶါအေလာင္းလ်ာ အႏၷဘာရနည္းတူ ယခုမ်ကေမွာက္ဘ၀မွာပင္ ေလာကီခ်မ္းသာအျဖာျဖာတုိ႔ကုိ ရရွိခံစားႏုိင္ၾကကုန္သည္ျဖစ္၍ ေလာက သာသနာႏွစ္ျဖာေကာင္းက်ဳိးတုိ႔ကို သယ္ပုိးထမ္းေဆာင္လ်က္ "0၀ိမုတၱိသုခ" တည္းဟူေသာ ေလာကုတၱရာခ်မ္းသာကို မ်က္ေမွာက္ျပဳႏုိင္ၾကပါေစလို႔ ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းလ်က္-----

ေၾသာ္ ေကာင္က်ဳိးႀကီးလွ၊ ဆြမ္းဒါန၊
ေၾသာ္ လွဴထုိက္ေပစြ။ ဆြမ္းဒါန၊
ေကာင္းက်ဳိးျမတ္ႏုိ္း၊ ေကာင္းေအာင္ႀကိဳး၍၊ ေကာင္းက်ဳိးကုိယ္၌ တည္ေစမင္း။

သာသနာေတာ္သကၠရာဇ္-၂၅၅၃ခု၊ ေကာဇာသကၠရာဇ္-၁၃၇၃ခု၊ သီတဂူဗုဒၶတကၠသုိလ္ (မႏၱေလး)​၏ ထာ၀ရ ေန႔ဆြမ္း၊ အရုဏ္ဆြမ္း အလွဴရွင္စာရင္း-------
၁။ ေဒၚညြန္႔ညြန္႔ေအး (မန္းတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းအမႀကီး)
၂။ ဦးတင္ေပါ မိသားစု (ျမဘုရင္-မန္း)
၃။ ဦးျမင့္သန္းေအာင္+ေဒၚျမင့္ျမင့္သိန္း မိသားစု (မန္း)
၄။ ဦးခ်ဳိေလး+ေဒၚၾကည္ မိသားစု (သီတဂူ ေႏြၿငိမ္း- မန္း)
၅။ ေမာရိယေဆးတုိက္ မိသားစု (မန္း)
၆။ ဦးစုိးထြန္း+ေဒၚခင္ၿပံဳးၾကည္ မိသားစု (စစ္ကုိင္း)
၇။ ကုိေအာင္၀င္း+မေအးစံပယ္ျဖဴဟန္ မိသားစု (မင္းသီဟ-မန္း)
၈။ သီတဂူေမာင္ေမာင္ မိသားစု (ဗီဒီယုိရုိက္ကူးေရး-မန္း)
၉။ ဦးေသာင္းဥာဏ္+ေဒၚခင္လွ မိသားစု (ေအာင္ခ်မ္းသာစတုိး-မန္း)
၁၀။ ကုိေအာင္ႏုိင္ေဆြ+မျမင့္ျမင့္ႏြယ္ မိသားစု (သီရိေရႊစင္ေရႊဆုိင္-မန္း)
၁၁။ ကုိေက်ာ္ျမင့္ေဆြ+မေစာၾကဴ၀င္း မိသားစု (ေရႊျပည္မုိးကေဖး-မန္း)
၁၂။ ေဒါက္တာေမာင္ဦး+ေဒၚမုိ႔မုိ႔ မိသားစု (မန္း)
၁၃။ ဗုိလ္စိန္မွန္-ရန္ကုန္သီတဂူသာသနာျပဳအဖြဲ႔ (ရန္ကုန္) တုိ႔အား မွတ္တမ္းတင္အပ္ပါသည္။ ။

ဖုိးကာ (မန္းသီတဂူ)။